//////

Kultura

Maj 6th, 2014 at 2:00 am

WZOROWANIE NA KOŁYSANKACH

Wzorowanie się na kołysankach, ich układach wersowych, stroficznych i re­frenowych może okazać się pomocne w spontanicznie kreowanym przez dziecko akcie twórczym, które wybrane ujęcia słowne przyswoi i odpowiednio rozwinie, oprawiając tekst krótką recytacją, melorecytacją z kołysankowymi glosolaliami (np. aaa) lub zorganizowanym przebiegiem melodii. Improwizacje wokalne przyniosą dziecku radość zabawy i tworzenia własnej muzyki. Warto więc i należy uczyć dzieci nowych ujęć słownych i muzycznych, poszerzać zakres tematyki utworów, ich wzorów melodycznych urozmaiconych pod względem tonalnym, metrorytmicznym czy formalnym. Na tym polu owocne okaże się poznanie nieco trudniejszych melodii z zakresu ludowej literatury kołysankowej.

comments Comments (0)    -
Kwiecień 19th, 2014 at 2:30 am

BOGATSZA SZATA DŹWIĘKOWA

Przykład pieśni „Słoneczko się skryło”, utrzymanej w jakże przejmująco-lirycz- nym tonie, ukazuje piękno i wartość artystyczną utworu, zamknięte w pouczającym słowie poetyckim i muzycznym. Tego rodzaju melodie, które odznaczają się bogatszą szatą dźwiękową, trój­wymiarową rytmiką typu mazurkowego i polonezowego oraz symetrycznie rozplanowanym tokiem narracji muzycznej (dwa zdania muzyczne pozostają w relacji poprzednika i następnika), znajdą zastosowanie w późniejszym, bardziej zaawansowanym etapie wychowania muzycznego.Wspomnieć należy, iż pieśniowe perswazje narratora (matki kołyszącej dziec­ko) sięgają do bliskich obrazów otaczającej go przyrody, przywołują zjawiska za­chodu słońca i ukazujących się gwiazd na niebie, sięgają do ulubionego przez dzieci świata zwierząt domowych, które po trudach dnia także zasypiają.

comments Comments (0)    -
Kwiecień 6th, 2014 at 11:27 pm

ODMIENNE W TONIE

Zupełnie odmienne w tonie i nastroju treści prezentuje kołysanka z okolic Dobrodzienia, zanotowana w latach czterdziestych ubiegłego wieku przez Józefa Lompę, wybitnego znawcę i zbieracza folkloru, nauczyciela, dziennikarza i spo­łecznika, np.: Lulej że mi, lulej,Lulej że mi, lulej,Czarne oczka stulej, czarne oczka stulej.Uśnij że mi, uśnij,Uśnij że mi, uśnij,Albo mi urośnij,Albo mi urośnij.Możesz mi sie przydać,Możesz mi sie przydać,W pole gąski wygnać,W pole gąski wygnać. Tekst kołysanki popularny jest nie tylko na Śląsku, ale również w innych regionach Polski.

comments Comments (0)    -
Marzec 27th, 2014 at 5:46 pm

PRZEBIEG MELODII

Przekaz Lompy utrwalił dość charakterystyczny przebieg me­lodii, która rozwija się regularnie w oparciu o materiał skali molowej (bez VI stop­nia) w odmianie harmonicznej. Symetrycznie rozplanowane frazy dwutaktowe, powtarzane są sekwencyjnie w zdaniu pierwszym, po czym zmieniają kierunek ruchu i przechodzą w opadające frazy zdania drugiego, które wieńczy kadencja dominantowo-toniczna, zawierająca następstwo stopnia VII na I. Zaprezentowany wyżej przykład melodii służyć może jako egzemplifikacja wielu treści teoretycznych, by wymienić zagadnienie skal muzycznych (budowa skali molowej i jej odmiany), zagadnienia metrorytmiczne (rodzaje trójmiaru,rytmika mazurkowa w całym utworze), czy też problem budowy pieśni i zasad jej kształtowania (budowa okresowa, symetryczna, powtarzanie jako zasada rozwoju formy).

comments Comments (0)    -
Marzec 20th, 2014 at 2:21 pm

ZNACZENIE KOŁYSANEK

Dodać trzeba, iż kołysankowa melodia dzięki swej płynnej me­lodii, dużej komunikatywności przekazu słownego oraz logicznie rozplanowanej narracji muzycznej znaleźć może w konkretnej realizacji, tj. słuchowym lub czynnym wykonaniu, artystyczne i estetyczne spełnienie młodych wykonawców i odbiorców pieśni.Każdorazowe sięganie nauczyciela do zasobów polskiego folkloru muzycznego potwierdza w całej pełni zjawisko jego wariabilności, bogactwa ukształtowań słowno-melodycznych oraz szerokiego zasięgu społecznego. Teksty kołysanek ludowych są znane w wielu odmianach, podobnie jak ich melodie. Większa część zapisów folklorystycznych pochodzi z odległej przeszłości. Niektóre przykłady sięgają jeszcze XIX wieku i przełomu wieków, inne pochodzą z lat międzywojennych, jeszcze inne utrwalone po II wojnie światowej obejmują także czasy nam współczesne.

comments Comments (0)    -
Marzec 15th, 2014 at 11:36 am

W GRUPIE PRZEKAZÓW KOŁYSANKOWYCH

W grupie przekazów kołysankowych dominują wątki po­pularne i powszechnie znane z charakterystycznymi ujęciami fabularnymi i refre­nami, wywodzące się przede wszystkim ztradycyjnej kultury wiejskiej. Oczywisty jest fakt, iż kołysankę ludową znają również inne środowiska i grupy społeczne. Piękne poznawczo przykłady, które odznaczają się oryginalnymi opracowaniami treściowymi, poetyckimi i muzycznymi, znajdujemy w publikacjach dokumentu­jących folklor innych grup, zwłaszcza folklor zawodowy górników i hutników, np.: Uśnijże mi, uśnij, abo mi urośnij, mozes mi sie przydać, wągle z hołdy zbiyrać.Nazbiyros dwa miechy bydzie dość uciechy, sprzedos se potrose, każdy miech dwa grose.

comments Comments (0)    -
Marzec 6th, 2014 at 10:50 am

O ARCHAICZNEJ NUCIE

Samorodny twórca kołysanki sięgnął do znanych zasobów lirycznych i zapre­zentował własną wizję świata, własną kompozycję wokalną. W cytowany przy­kładzie na uwagę zasługuje materiał dźwiękowy pieśni (skała miksolidyjska) o archaicznej nucie, której towarzyszy przekaz słowny ujęty w postać gwarową. Kołysankowy zapis, pochodzący z Bytomia, potwierdza żywotność gatunku w śro­dowisku robotniczym, górniczym, w środowisku regionalnym. Podobnie jak w wąt­kach wiejskich, tak i w tym utworze matka oczekuje w przyszłości wsparcia i po­mocy ze strony dziecka. Tekst jest nowym opracowaniem dawnego wątku koły­sanki, adaptacją popularnej fabuły.

comments Comments (0)    -
Luty 21st, 2014 at 5:00 pm

WŚRÓD PROPOZYCJI

Do wzoru kołysanki górniczej sięgać powinni nauczyciele prowadzący zajęcia muzyczne z grupą starszych dzieci, szczególnie w takich okolicznościach, gdy prowadzony jest w danej placówce oświatowej program nauczania i wycho­wania regionalnego. Wśród propozycji materiałowych oraz sugestii dotyczących możliwości wyko­rzystania ludowej twórczości wokalnej, zwłaszcza określonej gatunkowo grupy utwo­rów w żywej praktyce pedagogicznej, jak również poszerzenia i wzbogacenia listy utworów edukacyjnych, na uwagę zasługuje przekaz z zapisu Adolfa Dygacza, np.:Ej, dostone żytko sie kiwie,uśnij synku kochany,któż nom byndzie robił,któż nom byndzie robił przy żniwie,kiej taciczek w powstaniu?

comments Comments (0)    -
Luty 17th, 2014 at 3:01 pm

ROZPOZNANIE I OGLĄD

Rozpoznanie i analityczny ogląd utworu dowodzi, iż jego wersy nacechowane są pewną intymnością, prywatnością, wręcz tonami osobistymi. Usypiająca dziec­ko matka opisuje dramatyczne przeżycia członków rodziny: męża, dziadka i wujka, uczestników powstań śląskich. Czas kołysania sprzyja głębszej re­fleksji. Kołysanka w swej treści wyraźnie nawiązuje do tragicznych wydarzeń powstańczych, jest kołysanką zainspirowaną bolesnymi wydarzeniami ówczesnej rzeczywistości. Jak słusznie zauważył Jerzy Cieślikowski, wybitny znawca zagadnień folkloru dziecięcego, „matka śpiewająca kołysankę, szczególnie matka z ludu, w swym twardym, surowym i powściągliwym w gest czy słowo życiu, to przed kolebką najmłodszego dziecka znajdowała ulegalizowaną okagę dla wyrażenia w bardziej czy mniej usymbolizowanej formie własnej tęsknoty czy skargi .

comments Comments (0)    -
Luty 12th, 2014 at 8:09 pm

TEKST UTWORU

Tekst cyto­wanego utworu ma swoją głęboką wymowę, jest kołysanką-skargą, mówi bo­wiem o historycznych, ważnych społecznie wystąpieniach, mówi o postawach łudzkich godnych szacunku i pamięci, ma zatem cenę świadectwa. Puentująca narrację pieśniową strofa końcowa, zespolona ściśle z refrenem kołysanki, wyraża najistotniejsze treści utworu, odsłania nie tylko najskrytsze myśli, uczucia i pragnie­nia matki wyrażone w nadziei odzyskania wolnego Śląska, ale istotę całego przes­łania pieśni. Patriotyczny wydźwięk tego liryczno-epickiego utworu nie podlega dyskusji, więcej, wzmocniony szlachetnie ukształtowaną melodią, kumulującą róż­ne środki wyrazu (od powiązań elementów modalnych z tonalnością minoru harmo­nicznego, zróżnicowanie rytmiczne, artykulacyjne i formalne), pobudza nie tylko do przemyśleń, ale ukazuje całą gamę wartości poznawczych, historycznych, spo­łecznych i obyczajowych, jak również kształcąco-wychowawczych.

comments Comments (0)    -
  • Reklama

Kultura is proudly powered by WordPressEntries (RSS) and Comments (RSS). •