//////

Kultura

Grudzień 2nd, 2015 at 5:40 am

LUDOWE INSTRUMENTARIUM DZIECIĘCE

Służy on do muzykowania przede wszystkim dzieciom w wieku przedszkolnym i wczesno- szkolnym. Metoda Orffa polega na stosowaniu następujących form wychowania muzycznego:odtwarzanie muzyki wokalnej i instrumentalnej,    tworzenie muzyki wokalnej i instrumentalnej,     realizacja ruchowa muzyki,   integracja ruchu, śpiewu, gry na instrumentach i słowa.Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na istnienie rodzimego ludowego instrumentarium dziecięcego, reprezentowanego głównie przez narzędzia dźwiękowe, które żywotnie do dziś funkcjonują w kulturze ludowej. Jego wyko­rzystanie może poszerzyć i treściowo wzbogacić proces dydaktyczny w szkole. Daje możliwość „antropologicznego” dopełnienia wiedzy o kulturze regionu.

comments Comments (0)    -
Listopad 28th, 2015 at 12:59 am

W KAŻDYM OKRESIE ROZWOJU

Dziecięce narzędzia dźwiękowe — tak ważne i powszechne w życiu dziecka w każdym okresie jego rozwoju — mają odległą historię. Są bowiem z jednej strony praformą instrumentów muzycznych i poprzez ewolucję ukształtowały późniejsze instrumentarium ludowe i profesjonalne; z drugiej — narzędzia te, w różnej postaci i funkcji, już od zamierzchłych czasów wzbogacają inwentarz zabawek dziecięcych,dziejach tych przedmiotów możemy mówić na podstawie badań archeologicz­nych i etnograficznych.Te pierwsze, sięgając do źródeł bezpośrednich, czyli na­rzędzi dźwiękowych wykopaliskowych, pozwalają zapoznać się nie tylko z kształ­tem przedmiotu, lecz dają też możliwość obserwowania rozwoju jego formy na przestrzeni wieków.

 

comments Comments (0)    -
Listopad 7th, 2015 at 12:35 pm

GRZECHOTKI

Badania etnografów, a przede wszystkim etnomuzyko­logów pozwalają rejestrować najprymitywniejsze narzędzia „muzyczne”, ich konstrukcję wraz z praktyką wykonawczą. Źródła te pochodzą głównie z XIX i  XX wieku.Spójrzmy zatem na podstawowe grupy narzędzi dźwiękowych potwierdzone w badaniach wykopaliskowych.  Podstawowa funkcja grzechotek sprowadza się do realizowania efektów dźwię­kowych. Składają się z korpusu, wewnątrz którego znajdują się kamyki lub inne drobne, twarde przedmioty. Potrząsanie powoduje, że kamyki uderzają o korpus grzechotki, wskutek czego powstaje charakterystyczny grzechoczący dźwięk. Specyficzny rodzaj brzmienia wydawanego dźwięku o znacznych właściwościach ekspresyjno-imitacyjnych stanowi podstawę zakwalifikowania tych przedmiotów do grupy narzędzi dźwiękowych o cechach przemawiających za ich wielofunkcyjnością.

comments Comments (0)    -
Listopad 3rd, 2015 at 4:49 pm

WE WCZESNYM OKRESIE ROZWOJU

We wczesnym okresie rozwoju muzyki jako sztuki synkretycznej mogło to być narzędzie, które służyło do podkreślania rytmu, towarzysząc śpiewom, mowie oraz tańcom. Na grzechotce mogła „grać” jedna osoba lub też grupa ludzi, posługując się wówczas większą liczbą tych narzędzi. Grzechotki w muzyce pierwotnej wiązały się bezpośrednio z rytuałem magicznym i z kultem. Grzechotki były niezbędnymi przedmiotami różnorodnych praktyk magicznych, spełniały rolę amuletów, środków apotropeicznych, odpędzając i odwracając swoistymi dźwię­kami wpływy złych mocy. Z biegiem czasu, gdy uległa zmianie rola muzyki w ży­ciu, zmieniła się także rola tych przedmiotów.

comments Comments (0)    -
Październik 22nd, 2015 at 11:16 am

WSPÓŁUCZESTNICZENIE FUNKCJI

Współuczestniczenie funkcji ludycznej i magiczno-kultowej w dawnych wiekach staramy się obecnie tłumaczyć na podstawie badań etnograficznych. Krzyk i płacz dziecka — według tych badań — traktowała matka jako wynik dzia­łania dych mocy. Pomóc w tym wypadku mógł tylko magiczny przedmiot grze­chotka, która, wetknięta w ręce dziecka, odpędzała złe moce. Instrument perkusyjny w ręku rozbawionego dziecka z kolei upewniał matkę, że nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo z zewnątrz. Z czasem grzechotki zatraciły stopniowo funkcje magiczne, pozostały jednak do dziś narzędziami dźwiękowymi w inwentarzu zabawek.

comments Comments (0)    -
Październik 9th, 2015 at 5:28 pm

GRZECHOTKI KULISTE

Oddzielnie należałoby wspomnieć o typie grzechotek mających kształt kulisty, a raczej jajowaty, odnajdywanych w wykopaliskach średniowiecznych. Przedmio­tami tymi, bogato zdobionymi, które archeolodzy zaliczają do pisanek, można było grzechotać. Funkcję ich da się określić w pewnym stopniu, odwołując się do tradycji ludowych. Wśród ludności słowiańskiej bowiem jajo stanowiło symbol utajonego życia. Wielu zabiegów dokonywano używając jaj. Na przykład w celu zapewnienia urodzaju rzucano je na pole lub składano pod zrębem domu. Jaja toczono też po mogiłach, by udzielić tkwiącego w jajku życia duszom zmarłych. Tego rodzaju gliniane grzechotki—jaja o rozwiniętej ornamentyce, zawierającej elementy zna­ków solamych, funkcjonowały jeszcze wśród ludu w ubiegłym wieku.

comments Comments (0)    -
Październik 4th, 2015 at 6:10 pm

BĘBNY

Wytwarzali je garncarze. Grzechotki te otrzymywały dzieci na Wielkanoc i zobowiązane były zagrzechotać bydłu w oborze po to, by nie zagrażało mu żadne niebezpieczeństwo. Bębny spotykamy na ziemiach polskich już w młodszej epoce kamienia. Są to bębny gliniane, znajdywane w grobach mężczyzn. Na podstawie analizy funkcji bębnów używanych w społeczeństwach plemiennych można określić ich współczesną funkcję. Po pierwsze — bębny miały oddziaływać na losy zmarłych w ich życiu pozagrobowym, po drugie — stanowiły osobistą własność zmarłych

comments Comments (0)    -
Wrzesień 23rd, 2015 at 3:16 pm

GWIZDKI I PISZCZAŁKI

Za pierwsze zwiastuny dętych narzędzi muzycznych można uważać różnego rodzaju gwizdki i piskawki. Zwłaszcza te drugie stanowią formę najprymitywniej­szych aerofonów, wydających najczęściej jeden lub dwa dźwięki. Robiono je naj­częściej z łodyg młodego zboża, cewkowatego kawałka kory, z ptasiego pióra itp. Używane były wyłącznie jako zabawki dziecięce lub narzędzia służące do sygna­lizacji. Gwizdki wyrabiano najczęściej z kory wierzbowej, przeważnie wiosną, Badania archeologiczne potwierdzają, że już od pradziejów wyrabiano na naszych ziemiach gwizdki i piszczałki z kości lub gliny.  Gwizdki z gliny miały najczęściej postać zwierząt: ssaków i ptaków.

comments Comments (0)    -
Wrzesień 16th, 2015 at 9:16 pm

WŚRÓD CIEKAWYCH ZNALEZISK

Narzędzia te wykonywali zarówno dorośli, zwłaszcza ci, którzy trudnili się sporządzaniem wyrobów z gliny, jak i dzieci, lepiąc je rękami.Zoomorficzne aerofony wykonywano osobliwą techniką. Oblepiano miano­wicie patyk łub palec gliną, dolepiano głowę, ogon i podstawkę. Po ściągnięciu gliny uzyskiwano wydrążony tułów, który przekształcano w świstawkę, np. w kształ­cie ptaka.Sporządzanie gwizdków wprowadzało dziecko w tajniki surowca, przy­sposabiało do wytwórczości ceramicznej, rozwijało zdolności plastyczne orazco najważniejsze — uczyło sztuki sporządzania narzędzi dźwiękowych, a później instrumentów muzycznych. Wśród ciekawszych znalezisk z tej grupy narzędzi należy wymienić multanki, czyli fletnię Pana odnalezioną w Przeczycach, a datowaną na przełom epoki brązu i żelaza i używaną przez ludność kultury łu­życkiej. Na multankach tych można było grać melodie zbudowane na skali penta- tonicznej.

comments Comments (0)    -
Wrzesień 4th, 2015 at 4:30 am

LUDOWE INSTRUMENTARIUM DZIECIĘCE

Przedstawione archeologiczne narzędzia dźwiękowe na ziemiach polskich mają na pewno związek z narzędziami występującymi do dziś w polskiej kulturze lu­dowej, zwłaszcza w kręgu ludowej kultury dziecięcej. Instrumentarium to można pojmować jako relikt przedmiotów z zamierzchłych czasów, służących ludności w realizowaniu praktyk muzycznych oraz pozamuzycznych. Spróbujmy zatem prześledzić ludowe instrumentarium dziecięce wystę­pujące w polskim folklorze muzycznym. Przeglądu tego dokonamy w ukła­dzie systematycznym dzieląc instrumenty na: perkusyjne, strunowe oraz dęte. Klekotka to sztywno umocowana na rękojeści deszczuika, o którą obustron­nie uderzają przymocowane do niej dwie lub więcej ruchome deszczułki boczne .

comments Comments (0)    -
  • Reklama

Kultura is proudly powered by WordPressEntries (RSS) and Comments (RSS). •